BEZPIECZNE PLACE ZABAW – PROJEKTOWANIE – CZ. 3

CZ. 3. PROJEKTOWANIE

 

 

Kilka uwag ogólny

Bezpieczne place zabaw – projektowanie rozpoczynamy od prac nad zagospodarowaniem terenu. Zbyt często bierze
się pod uwagę wyłącznie urządzenia, jakie zostaną tam zainstalowane. Tymczasem najważniejszy jest po
prostu dobry pomysł. Skorzystajmy z tego, co zaoferowała natura: uwzględnijmy w projekcie istniejącą
roślinność, ukształtowanie terenu, podłoże. Wszystko to, wraz ze sprzętem, powinno komponować się
w jedną całość. Pamiętajmy, że drzewa, krzewy i rzeźba terenu dają dziecięcej wyobraźni możliwości
niejednokrotnie większe, niż huśtawka oraz zjeżdżalnia postawione na pustym placu. Atrakcyjne miejsce
to zresztą nie tylko frajda dla dzieci, ale także zachęta dla rodziców, aby dłużej przebywali na placu
zabaw, nie tylko zajmując się bawiącymi, ale również sami korzystając z odpoczynku.
Same urządzenia to jednak nie wszystko. Bezpieczne nawierzchnie, w szczególności wykonane z materiałów
syntetycznych są z reguły bardzo kosztowne i czasem pochłaniają więcej funduszy niż całe wyposażenie
placu. Warto jednak odnotować, że odpowiednim podłożem amortyzującym upadki z wysokości do
1 metra równie dobrze może być zadbana darń (przy czym może być to inaczej określane w różnych
krajach, biorąc pod uwagę lokalne warunki klimatyczne, np.: mroźne zimy, suche i gorące lata).
W przypadku urządzeń o wysokości poniżej 1 metra na ogół każda nawierzchnia, może być bezpieczna
dla użytkowników, oczywiście pod warunkiem, że jest dobrze utrzymana. Z reguły, z niskich urządzeń
korzystają bardzo małe dzieci, wówczas wskazane jest, aby sprzęt dla nich znajdował się w wydzielonej
części placu, aby utrudnić korzystanie z urządzeń, które nie są przeznaczone dla maluchów
a także uniknąć dewastacji przez starsze dzieci. Oceniając atrakcyjność oraz ryzyko sprzętów zamontowanych
w takim kąciku dla najmłodszych spędźmy trochę czasu na placu zabaw poruszając się na kolanach,
aby zobaczyć, że upadek z 1 metra może być dość groźny.
Nie zapomnijmy o zapewnieniu na placu cienia, w szczególności w tej części gdzie bawią się najmniejsze
dzieci. Najtańszy cień zaoferują nam odpowiednio zasadzone drzewa.

Ławki

 

Projektując miejsca zabaw weźmy pod uwagę, że służą one najmłodszym do gier i zabaw. Rodzicom
odbywają tu niejednokrotnie spotkania sąsiedzkie i są miejscem odpoczynku dla całej lokalnej społeczności.
Zaplanujmy zatem miejsca na ławki, czy inne siedziska. Powinny one być tak umiejscowione,
aby siedząc można było objąć wzrokiem maksymalnie duży obszar placu. Jeśli w pobliżu jest ruchliwa
ulica, to siedząc na ławkach powinna być możliwość przyglądania się tym dzieciom, które bawią się
w najbardziej ryzykownych miejscach, w szczególności przy wejściach na plac. Siedzenia nie powinny
być za blisko ogrodzenia, aby nie wykorzystywano ich do skakania z oparcia ławki na lub przez płot
(zachowajmy tu odległość 1 metra). Przed ławką powinniśmy zapewnić twarde podłoże.

Kosze na śmieci

 

Śmietniki to wymóg niezbędny, aby zachować miejsca zabaw w ładzie i porządku. Unikajmy umieszczania
koszy w odległości od 2 do 3 metrów od ławek oraz wejść, aby nie były wykorzystywane do zabawy.
Dodatkowo, śmietniki tuż przy ławkach lub wejściach mogą dodatkowo narażać użytkowników
placu na ataki owadów. Kosze powinny być dobrze przytwierdzone do podłoża i wskazane jest, aby
posiadały mechanizm umożliwiający ich opróżnianie tylko przez osoby upoważnione przez administratora.
Psie toalety nie powinny być lokalizowane w pobliżu miejsc zabaw.

Ogrodzenie

 

Ogrodzenie na placu zabaw przede wszystkim utrudnia wstęp zwierzętom i ochrania małe dzieci
przed niebezpieczeństwem. Jeśli psy lub ruch samochodowy czy rowerowy w naszej okolicy nie
są problemem można się zastanowić czy płot faktycznie jest niezbędny. Weźmy jednak pod uwagę
i to, że ogrodzenie daje dzieciom wrażenie, że są na „swoim” terenie, gdzie nic im nie grozi, ponieważ
są oddzielone od okolicy.
Warto wiedzieć, że nie wszystkie typy ogrodzeń nadają się do zastosowania na placu zabaw, jeśli jednak
stwierdzimy, że jest on potrzebny – nie żałujmy na ten cel pieniędzy. Dostosujmy ogrodzenie do
rejonu, w którym znajduje się plac. Jeśli miejsce rekreacji znajduje się na obszarach wiejskich lub w lesie,
to zastosowanie metalowego płotu może nie być najlepszym pomysłem. Co innego, kiedy plac zabaw
umieszczony jest na osiedlu, gdzie należy liczyć się z wandalizmem.
Bez względu na rodzaj ogrodzenia, jakie zastosujemy, nie powinno ono narażać dzieci na niebezpieczeństwa.
Rekomendowane jest przy tym skorzystanie z normy PN-EN 1176, która zawiera pomocne
wskazówki na ten temat.
Ogrodzenia powinny być postawione w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie normami, prawem
i lokalnymi zwyczajami, przy czym rekomendowana ich wysokość to 1 metr.
W trakcie projektowania placu zabaw należy rozważyć, czy nie są też konieczne innego rodzaju ogrodzenia,
a nie tylko płoty, warto przy tym wziąć pod uwagę następujące kwestie:
1. sprawdźmy elastyczność elementów, z których wytworzone jest ogrodzenie (sztywne sztachety
mogą nie być odpowiednie w miejscach nachylonych, bo mogą się niebezpieczne osuwać
a zbiegając z górki dzieci mogą się o nie potknąć),
2. oceńmy zabezpieczenie krawędzi ogrodzenia (czy są np. zaokrąglone i odpowiednio wykończone),
3. ustalmy, czy nie ma możliwości uwięźnięcia dziecka w przestrzeniach lub otworach znajdujących się
w ogrodzeniu,
4. zwróćmy uwagę na występujące w ogrodzeniu ostre krawędzie lub chropowate elementy
(nie powinno się używać drutu kolczastego lub ostro zakończonych prętów),
5. sprawdźmy wytrzymałość materiałów na możliwy wandalizm, warunki pogodowe czy sposób,
w jaki dzieci mogą korzystać z ogrodzenia,
6. zapytajmy producentów o rodzaj substancji, jakiej użyli do wykończenia ogrodzenia, np.:
impregnaty drewna lub środki służące galwanizacji metalu,
7. oceńmy jakość materiałów (jako zasadę przyjmijmy, żeby wybierać ogrodzenia najlepszej
jakości, w ten sposób ograniczymy konieczność częstych napraw i wysokich kosztów).
Kiedy ogrodzenie zostanie już zamontowane, w trakcie jego konserwacji dbajmy o bezpieczeństwo
użytkowników w sposób szczególny zwracając uwagę na:
1. zniszczenia, które mogą się pojawić wskutek nieodpowiedniego rozmiaru oczek w siatkach
ogrodzeniowych lub niewłaściwego mocowania,
2. brak bezpiecznego wykończenia górnej części lub krawędzi płotu (może to być groźne w związku
z tym, że dzieci wspinają się na ogrodzenia),
3. łatwo dostępne dla dzieci gwoździe lub nity, które mogą się pojawić na skutek niszczenia przez
wandali drewnianych sztachet,
4. to, czy przy usuwaniu ogrodzeń nie pozostały po rozbiórce elementy mocowania,
5. zachowanie odpowiedniej odległości pomiędzy fi larkami, poręczami lub barierkami a innymi
elementami ogrodzenia,
6. odpowiedni montaż ogrodzeń.

Wejścia na plac zabaw

 

Nawet na najbardziej bezpiecznym placu zabaw może dojść do wypadku, stąd też konieczne jest, by
pojazdy służb ratunkowych mogły swobodnie wjechać na teren i to w miarę jak najbliżej miejsca wypadku.
Bramka lub furtka o szerokości co najmniej 2,15 m powinna wystarczyć, aby ambulans nie
miał kłopotów z wjazdem. Jeśli plac zabaw jest zwykle zamykany, konieczne jest umieszczenie w widocznym
miejscu informacji, w jaki sposób może być otwarty oraz gdzie znajdują się klucze do bramy.
Nie tylko zresztą samo wejście powinno być dostępne. Należy pamiętać o podłożu, na którym karetka
pogotowia mogłaby ewentualnie bezpiecznie zaparkować.

Tam gdzie nie dotrze karetka wykorzystywane są nosze na kółkach. Zwróćmy uwagę, że bez pacjenta
ważą one ok. 60 kg. Przewiezienie poszkodowanego z miejsca wypadku jest czasem znacznie utrudnione,
zwłaszcza, kiedy podłoże placu zabaw jest grząskie, a pamiętajmy, że przy ratowaniu życia ludzkiego
liczy się każda sekunda. Aby ułatwić transport pacjenta niezbędne może być wówczas wykonanie
prowizorycznych ramp czy podjazdów.

Ogrodzenie i związane z nim wejścia oraz bramki nie tylko są konieczne w celu zapewnienia bezpieczeństwa
dzieciom, czy uniemożliwiania wstępu zwierzętom. Takie elementy utrudniają także wstęp
osobom chcącym wprowadzić na plac zabaw motocykle itp.

Umiejscowienie bramek wejściowych jest bardzo istotne. Po pierwsze – konieczne jest wzięcie pod
uwagę kierunku, z którego dzieci zwykle wchodzą na teren (pamiętajmy, że prędzej wejdą one przez
płot, niż skorzystają z nieodpowiednio usytuowanej furtki). Pomogą nam w tym wydeptane ścieżki,
którymi dzieci chodzą na plac zabaw. Po drugie – starajmy się nie umieszczać wejść w pobliżu ruchliwej
ulicy czy otwartej wody. Po trzecie – jeśli to możliwe – należy unikać umieszczania wejść na pagórku.

Po czwarte – ważne jest, aby bramki nie kolidowały z miejscami zabaw. Bardzo wiele wypadków
zdarza się wówczas, kiedy huśtające się dziecko uderzy w otwierająca się właśnie bramkę wejściową.
Wejścia na plac zabaw powinny mieć co najmniej 1 metr szerokości, aby umożliwić swobodny wjazd
osób na wózkach inwalidzkich. Nie powinno być też żadnych przeszkód, które utrudniałyby taki
wjazd.

O ile nie wiąże się to z niebezpieczeństwem, bramki wejściowe powinny otwierać się na zewnątrz
(czyli wchodząc na plac dziecko powinno pociągnąć za klamkę i pchnąć, aby plac opuścić). Taka
zasada wynika nie tylko z przepisów przeciwpożarowych (uciekając łatwiej jest bowiem pchnąć
furtkę), ale także z uwagi na fakt, że zwierzętom trudniej jest w ten sposób wejść na teren. Jeśli zamontowany
jest mechanizm samozamykający, to nie powinien on zamykać się szybciej, niż po pięciu
sekundach, aby umożliwić wjazd osobom na wózkach inwalidzkich i nie uderzyć dziecka, które
wchodzi na plac zabaw.

Mechanizm samozamykający jest polecany w szczególności z uwagi na bezpieczeństwo obszaru, na
którym bawią się dzieci. Oczywiście mogą zostać zastosowane różne metody służące zamykaniu bram
(od prostej sprężyny do bardziej wymyślnych), przy czym droższe urządzenia są później zwykle tańsze
w eksploatacji.

Wskazane jest, aby na placu zabaw były także szersze bramy serwisowe służące np. do wjazdu maszyn
ogrodniczych lub innego sprzętu. Bramy te powinny być zamknięte, kiedy nie są używane.
Innym z rodzajów wejść są kołowrotki lub podobne urządzenia. Przed ich zamontowaniem należy ocenić,
czy umożliwią wjazd ekipy ratunkowej z noszami lub osobom na wózkach inwalidzkich. Jest to
szczególnie istotne w sytuacji, kiedy jest to jedyne wejście na plac.

 

Warto się zastanowić, czy nie umieścić ławek w pobliżu wejść na plac zabaw. Dzięki temu rodzice
mogą łatwiej i szybciej przeciwdziałać, kiedy ktoś niepowołany chciałby wejść na plac zabaw, czy też
reagować na zachowania dzieci, które nierozważnie wybiegałyby z placu.
Przy bramach wejściowych nie powinno być miejsc, które narażają dzieci na zakleszczenie palców lub
inne podobne niebezpieczeństwa. Oznacza to, że należy zachować minimalną przestrzeń 12 mm pomiędzy
bramką (furtką) a fi larkiem czy słupkiem i to po obu stronach bramki (wokół palika). Przez cały
czas kiedy bramka się otwiera lub zamyka przestrzeń ta nie powinna się zmniejszać.

Dopuszczalne jest zamontowanie specjalnej podkładki, która zatrzyma otwierające się drzwi. Zatrzymywacz
taki powinien mieć grubość co najmniej 12 mm i powinien być umieszczony nie przy dolnej
krawędzi drzwi, ale na wysokości co najmniej 700 mm powyżej nawierzchni, aby w czasie zabawy dzieci
się o niego nie potknęły.

Pod bramką należy zapewnić wolną przestrzeń o szerokości od 60 mm do 110 mm, co ograniczy ryzyko
urazów stóp. Podłoże w tym miejscu powinno być utwardzone, aby wolna przestrzeń nie ulegała
zmianom w związku z tym, że wchodzące i wychodzące dzieci nierzadko wymiatają stopami sypką nawierzchnię.

Utwardzenie podłoża zaleca się nie tylko pod furtką, ale również w odległości co najmniej
1 metra z każdej strony bramki.

Wszystkie krawędzie furtki powinny być zaokrąglone i nie powinno być na nich ostrych kantów, o które
dzieci mogłyby się zranić. Jeśli w furtce zainstalowano klamkę lub zasuwę, dziecko powinno móc ją otworzyć z obu stron. Nie powinno
się stosować haczyków dłuższych niż 25 mm a wszelkie zaczepy do haczyków i same haczyki muszą
być wygładzone na końcach – pamiętajmy, że zwykle znajdują one na wysokości oczu małego dziecka.
Jeśli bramka jest ciężka, wskazane jest, aby zastosować mechanizm, który uniemożliwi automatyczne
zamykanie się (patrz: powyższe uwagi na temat czasu zamykania się bramki).

Duże bramy wejściowe wymagają wytrzymałych zawiasów oraz dobrego posadowienia. Konieczne
będzie także zastosowanie odpowiednio mocnych haczyków i innych elementów zabezpieczających.
Jeśli stosowane są przeszkody dla psów w postaci np.: belek czy potykaczy – powinny być one odpowiednio
zabezpieczone, ponieważ dzieci mogą je usuwać lub przenosić.

 

 


producenci małej architektury

Archgoods.eu jest regionalnym przedstawicielem firmy Kompan – największęgo producenta placów zabaw w Europie oraz lidera w zakresie bezpieczeństwa placów zabaw. Bezpieczne place zabaw – projektowanie w oparciu o swoje doświadczenie i wiedzę naszych specjalistów ułatwi zaprojektować funkcjonalny, bezpieczny i atrakcyjny plac zabaw.

Pełna oferta produktowa dostepna jest na stronie: www.pl.kompan.com

 


 

AUTORZY:

David Yearley
Królewskie Towarzystwo Zapobiegania Wypadkom
Royal Society for the Preventiion of Accidents – RoSPA
Dominik Berliński
Centrum Kontroli Placów Zabaw

 

Niniejsza publikacja została sfi nansowana dzięki wsparciu fi nansowemu Wspólnoty Europejskiej
w ramach wspólnego działania Bezpieczne place zabaw
(umowa dotacji Nr 17.020200/07/472840).
Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za treść zawartych w niej informacji.
Niniejsza publikacja może być bez zezwolenia powielana i publikowana w części bądź całości.
W przypadku wykorzystania zawartych w niej informacji
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uprzejmie prosi o powiadomienie
o sposobie wykorzystania publikacji:
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Departament Nadzoru Rynku
pl. Powstańców Warszawy 1
00-950 Warszawa
E-mail: dnr@uokik.gov.pl

Tomasz, | Posted in Bez kategorii